Chińczycy przegrywają z robotami

Nie mam zamiaru śledzić postępów automatyzacji i być posłańcem złych wieści. Niemniej jednak warto zwrócić uwagę na światową tendencję w organizacji produkcji i usług, żeby nie czuć się później zaskoczonym.

Foxxcon, chiński producent elektroniki dla takich potentatów rynku jak Apple, Samsung czy Microsoft, ogłosił, że planuje poważną redukcję w jednej ze swych fabryk w powiecie Kunshan, w prowincji Jiangsu. Pod nóż ma iść 60 000 miejsc pracy z obecnych 110 000. Powodem nie jest spadek zamówień, ale wzrost kosztów siły roboczej. Zwolnione miejsca pracy mają zostać zastąpione przez roboty. Takie informacje – powołując się na menadżerów zakładów – podaje South China Morning Post.

Powiat Kunshan jest uznawany przez magazyn Forbes za najbardziej zaawansowany region w Chinach przez siedem kolejnych lat. Dochód roczny przypadający na głowę mieszkańca sięga 4 000 dolarów. Cała prowincja Jiangsu rozwija się dzięki ściągnięciu ponad 5 000 firm z Tajwanu, w tym wspomnianego już Foxxcona. Wspólnie są one odpowiedzialne za 60 dochodu prowincji. W szczytowych latach produkowano tu 120 milionów laptopów – obecnie zaledwie 50, z powodu słabnącego popytu. Szybki wzrost regionu, skutkował utworzeniem ponad 2,5 miliona miejsc pracy, z których 2/3 obsadzają przybyłe z innych części kraju kobiety. Cieniem na świetlanej przyszłości Kunshan położyła się eksplozja w jednej z fabryk z 2014, w wyniku której śmierć poniosło 146 osób. Władze lokalne uznały, że przyczynami były zaniedbania i kiepskie warunki pracy.

Foxxcon, który zainwestował w moce produkcyjnie ponad 4 miliardy juanów (600 milionów dolarów) nie kryje, że za jego decyzją o redukcji zatrudnienia stoją względy ekonomiczne. Obniżenie kosztów pracy ma przynieść konkretne oszczędności, ale też wyeliminować zawodny czynnik ludzki. Tym bardziej, że drakońskie zasady działania fabryk spółki nie raz były przyczyną samobójstw wśród członków załogi. Zarząd Foxxconu przekazał BBC informację, że automatyzacja nie spowoduje masowego zwalniania, a jedynie otworzy przed dotychczasowymi pracownikami nowe perspektywy. Wzrośnie zapotrzebowanie na specjalistów od kontroli jakości oraz badań i rozwoju.

Posunięcie Foxxconu będzie bardzo wnikliwie obserwowane przez konkurentów, ale też innych inwestorów z Kunshan. Pobieżne badanie - przeprowadzone wśród menadżerów z Jangsu - wykazuje, że ponad połowa z nich myśli o wymianie siły roboczej na maszyny. Oznacza, to że słynna tania chińska siła robocza staje się przeżytkiem.

W czasach gdy roboty potrafiły wykonywać tylko proste, powtarzalne czynności, mogły być prostym uzupełnieniem ludzkiej pracy. Dziś sytuacja się zmienia. Duża część magazynów Amazona jest obsługiwana przez automaty, a prace trwają nad robotami potrafiącymi realizować zamówienia bez pomocy człowieka. Wspólna kohabitacja z maszynami może być dla naszego gatunku problematyczna.

Skoro już jesteśmy po drugiej stronie Oceanu (tym razem Spokojnego), warto odnotować sprzeciw byłego prezesa McDonald’sa – firmy będącej mistrzem oferowana nisko płatnych zajęć (tzw. McJobs) – wobec podnoszenia płacy minimalnej. W ferworze walki o nominacje prezydenckie kandydaci proponują, aby dzisiejsze regulacje stanowe, mające w planach windowanie godzinowej stawki minimalnej do 10 dolarów, zamienić na skokowy wzrost do 15.

Ed Rensi zasugerował, że - w razie podnoszenia kosztów działania - przedsiębiorstwa sięgną po roboty. Już dziś odpowiednie maszyny mogą być wdrożone do działania za 35 000 dolarów. To nadal więcej niż roczna pensja pracownika fastfoodu, ale tylko przy założeniu, że pracuje on 160 godzin miesięcznie, nie bierze urlopów ani zwolnień chorobowych. Kto o zdrowych zmysłach będzie kazał robotowi pracować przez 1/3 doby. Przecież nie posiada on rodziny, ani hobby. Poza tym płaci się za niego raz, a potem pozostają tylko prace serwisowe i naprawa usterek. Zarobki pracowników będą zaś rosły.
To poważny argument za przemyśleniem bezrefleksyjnych haseł polityków. Kupowanie wyborców obietnicą wyższych zarobków, może skutkować po głosowaniu, czym więcej niż tylko kacem moralnym.